Wyniki diagnozy rówieśniczej dot. praw podstawowych w Gostyniu
W ramach projektu Lokalni Ambasadorzy Praw Podstawowych młodzież z Gostynia przeprowadziła diagnozę rówieśniczą, której celem było sprawdzenie, jak młodzi ludzie postrzegają znajomość i przestrzeganie praw podstawowych w swojej codzienności. Badanie objęło 177 uczniów i uczennic gostyńskich szkół i pozwoliło zidentyfikować konkretne problemy wymagające uwagi dorosłych – w tym władz lokalnych, szkół i instytucji publicznych.
Jak powstała diagnoza?
To nie była klasyczna ankieta zlecona przez dorosłych. Młodzież – członkowie Młodzieżowej Rady Miejskiej oraz uczestnicy warsztatów projektowych – samodzielnie:
- opracowali narzędzie badawcze,
- przeprowadzili badanie wśród rówieśników,
- przeanalizowali wyniki i przygotowali rekomendacje.
Proces był oparty o metodę partycypacyjną – młodzież nie tylko zbierała dane, ale również współtworzyła wnioski, odnosząc się do zapisów Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej.
Najważniejsze wnioski z badania:
Znajomość Karty Praw Podstawowych UE
55% badanych nigdy wcześniej nie słyszało o Karcie. To wyraźny sygnał, że edukacja obywatelska wymaga wzmocnienia – zwłaszcza w szkołach.
Prywatność i ochrona danych
Wielu uczniów zgłaszało przypadki ujawniania danych osobowych – np. ocenianie na głos, pytanie o nieobecności czy informowanie całej klasy o sytuacjach rodzinnych.
Prawo do swobodnej wypowiedzi
Około 1/3 badanych czuje, że nie może wyrażać swojego zdania w szkole bez ryzyka konsekwencji – np. negatywnej reakcji nauczyciela.
Równość w edukacji
Respondenci wskazywali na różnice w traktowaniu uczniów ze względu na pochodzenie społeczne, sytuację finansową czy poziom zaangażowania szkolnego.
Dostępność wsparcia psychologicznego
68% uczestników diagnozy uznało, że pomoc psychologiczna w szkole jest niewystarczająca lub trudno dostępna.
Co dalej?
Młodzież nie ograniczyła się do wskazania problemów – przygotowała również konkretne rekomendacje skierowane do władz lokalnych i szkół. Dotyczą one m.in. wprowadzenia edukacji o prawach człowieka do programów wychowawczych, zwiększenia dostępności wsparcia psychologicznego i wzmocnienia mechanizmów reagowania na naruszenia prawa do godności i równego traktowania.
Badanie pokazuje, że młodzi nie są tylko odbiorcami polityk społecznych – są ich współtwórcami, o ile dostaną do tego narzędzia i przestrzeń.
Pełny raport z diagnozy dostępny jest na dole strony w sekcji pliki do pobrania.
.png)
Projekt „Lokalni Ambasadorzy Praw Podstawowych” realizowany jest w ramach projektu grantowego „Wzmacniamy Europę SPLOTowymi wartościami” współfinansowanego ze środków Programu Komisji Europejskiej CERV „Obywatele, równość, prawa i wartości” na lata 2021-2027
